Εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Στρατή Αναστασέλλη

Στις 31 Μαϊου του 2017 έγινε η εκδήλωση στην αίθουσα της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής, για τη συμπλήρωση των 20 χρόνων από τον θάνατο του αείμνηστου Αγιασώτη λογοτέχνη Στρατή Αναστασέλλη.
Μέχρι την αναλυτική ενημέρωση για την εκδήλωση και τις ομιλίες των συντελεστών παραθέτουμε το χαιρετισμού του προέδρου της ΟΛΣΑ, Νεκτάριου Βακάλη.
(Σύλλογος Αγιασωτών-ΟΛΣΑ-ΕΕΛ)
Εκδήλωση για τα 20 χρόνια του θανάτου του Στρατή Αναστασέλλη
Αγαπητοί φίλοι συναντιόμαστε, οι περισσότεροι και πάλι, στο φιλόξενο χώρο του πνεύματος και της συγγραφικής παραγωγής, στο χώρο της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Της Εταιρίας που μέλος υπήρξε ο σπουδαίος συμπατριώτης μας Στρατής Αναστασέλλης.
Πριν ξεκινήσω όμως θα ήθελα να εκφράσω και από αυτό το βήμα, τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια για την απώλεια ενός πραγματικού δασκάλου, ενός σημαντικού μέλους των Αγιασωτών με θητεία στο Δ.Σ., του Χριστόφα Μαϊστρέλλη.
Πριν 20 χρόνια, τη χρονιά του θανάτου του Στρατή Αναστασέλλη, η ΟΛΣΑ διοργάνωσε στις 13 Απριλίου 1997, φιλολογικό μνημόσυνο στον κινηματογράφο Αθήναιον για να τιμήσει αυτόν τον λαϊκό λόγιο του νησιού μας και κυρίαρχα της Αγιάσου.
Ενός τόπου, που είχα επισημάνει και πάλι από αυτό το βήμα στην «Τιμητική εκδήλωση για τον καινοτόμο συμπατριώτη μας παιδαγωγό και συγγραφέα Θεόφραστο Γέρου», που βγάζει πνεύματα δημιουργικά και “Ανιτς’νάδις” (βλαστάρια) παιδαγωγικής και πνευματικής προσφοράς. Στην Αγιάσο για όσους δε γνωρίζουν και ειδικά στους καλεσμένους φίλους μας, στο μεσοπόλεμο εκδίδονταν πέντε εβδομαδιαίες εφημερίδες, εκτός των σατιρικών, ενώ μέσα από το Αναγνωστήριο είχαν, όσοι το επιθυμούσαν, την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με εφημερίδες από τη Μυτιλήνη και παλαιότερα από τη Σμύρνη, καθώς και να δανειστούν τα βιβλία της δανειστικής του βιβλιοθήκης.
Μέσω του Αναγνωστηρίου, άνθρωποι οι οποίοι δεν είχαν πρόσβαση στην θεσμισμένη εκπαίδευση, κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με τον εγγράμματο πολιτισμό, είτε όπως είπαμε, μέσω της βιβλιοθήκης, είτε συμμετέχοντας στις θεατρικές παραστάσεις, μία από τις βασικές πολιτιστικές του δραστηριότητες από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του μέχρι σήμερα. ΄Έτσι και ο ολιγογράμματος Αναστασέλλης, ενώ αναγκάστηκε να δουλέψει από τα παιδικά του χρόνια και από τα δεκαέξι χρόνια του ως τη συνταξιοδότησή του ως οδηγός ταξί, η επαφή του και η συμμετοχή του από νωρίς στα πλούσια πνευματικά δρώμενα της Αγιάσου, η συμμετοχή του στο αγιασώτικο καρναβάλι, στη λαϊκή σάτιρα, βιώνοντας όλο αυτό το εργαστήρι συγγραφής στίχων που σκαρώνονταν μέσα στο καφενείο για να εκφωνηθούν μετά στα σοκάκια και τα καφενεία του χωριού ήταν το μεγάλο μάθημα συγγραφής που πήρε ο Στρατής Αναστασέλλης και το ανέπτυξε με το δικό του, απαράμιλλο τρόπο.
Έτσι η λέξη «ολιγογράμματοι» που χρησιμοποιεί ο Γιάννης Χατζηβασιλείου στο βιβλίο που έχει γράψει για το Αναγνωστήριο της Αγιάσου περιγράφοντας τους ανθρώπους που προέρχονται από λαϊκά στρώματα, οι οποίοι όμως έχουν εκτεθεί στον γραμματισμό μέσω της συχνά βραχύχρονης παραμονής τους στα σχολικά θρανία και άρα κατέχουν τις δεξιότητες της γραφής και της ανάγνωσης., βρίσκει χαρακτηριστική εκπροσώπηση στον Στρατή Αναστασέλλη. Βεβαίως μεγάλο ρόλο στην πορεία του και ειδικά στην εξέλιξη του θα πρέπει να προσθέσουμε και την προσωπική του γνωριμία και φιλία με τον Στρατή Παπανικόλα, το «δημιουργό της λαϊκής διαλεκτικής λογοτεχνίας», όπου στο περιοδικό το οποίο εξέδιδε, τον «Τρίβολο» δημοσίευσε το πρώτο του διήγημα .
Η αυτομόρφωση που κατάφερε σε τέτοιο βαθμό, τον έκανε να επιχειρήσει να καταπιαστεί με λογοτεχνικά είδη που ανήκουν στη σφαίρα της λογιοσύνης, ακόμα και με το δοκίμιο. Χωρίς, για το λόγο αυτό, να χάνει τίποτα από τη λαϊκότητα του, όπως αναφέρει η Ρεγγίνα Ζερβού, Κοινωνική λαογράφος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Στο αξιόλογο σατιρικό και λογοτεχνικό του έργο μέσα από τα βιβλία του, τα θεατρογραφήματά του και τα κείμενά του στον αλησμόνητο «Τρίβολο» και στις άλλες τοπικές εφημερίδες και περιοδικά της Λέσβου και των Αθηνών θα αναφερθεί αναλυτικά ο φιλόλογος και υπεύθυνος της έκδοσης του περιοδικού Αγιάσος Γιάννης Χατζηβασιλείου. Όπως και για αυτά που έχουν γράψει για εκείνον σημαντικοί άνθρωποι του πνεύματος όπως ο Μήτσος Τσιάμης, Αλέξανδρος Κοτζιάς, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Δημήτρης Ραυτόπουλος κ.α.
Καταλήγοντας αυτή τη μικρή μου συμμετοχή στην εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Στρατή Αναστασέλλη, θέλω να κρατήσουμε ως καίριο χαρακτηριστικό στοιχείο της γραφής του, τη χρήση της διαλέκτου της γενέτειράς του, της Αγιάσου
Ο ίδιος τα αποκαλεί «τραγούδια» και όχι ποιήματα καθώς παρ’ ότι γράφει και δημοσιεύει, μέσα του είναι εδραιωμένη η πεποίθηση πως η γλώσσα είναι κάτι που μιλιέται, τραγουδιέται.
Είναι, έλεγε, γραμμένα όλα (τα ποιήματα) στο γλωσσικό ιδίωμα του χωριού μου, της Αγιάσου. Μόνο με αυτό το όργανο τότες μπορούσα να εκφράσω τις όποιες πνευματικές μου παρορμήσεις. Τα γράμματα του Δημοτικού δε μού ’διναν τη δυνατότητα να γράψω για τους Πανέλληνες. Ίσως να ’ναι μεγάλη τύχη αυτό. Με το απλό, μα δύσκολο όργανο τη μητρική μου γλώσσα άρχισα από το 1931 και συνεχίζω μ’ αυτήν. Κι αν γράφω στη δημοτική διηγήματα ή τραγούδια, πάντα το προζύμι είναι το γλωσσικό ιδίωμα του χωριού μου. Πολλές φορές γράφω στ’ αγιασώτικα και μεταφράζω ύστερα στη δημοτική...ήταν τα λόγια με τα οποία μας εξηγούσε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόταν και αποτύπωνε στο χαρτί...
Ο Στρατής που αν μας έβλεπε τώρα θα μας χάριζε ίσως την καλύτερη του σάτιρα και το πιο τρανό του πείραγμα για αυτά που βαλθήκαμε να πούμε και να κάνουμε γι’ αυτόν... «οι ειδικοί περί τα τέτοια», όπως λέει και ο ίδιος στις πρώτες κιόλας γραμμές, του έργου του για τον Θεόφιλο, που «ανασκουμπώθηκαν ν’ αναλύσουν το έργο του λαϊκού ζωγράφου και την τεχνοτροπία του»...
Γι’ αυτό και μεις αυτό που πραγματικά κάνουμε εδώ, δεν είναι να ερμηνεύσουμε και να κατατάξουμε τη ζωή και το έργο του, αλλά σκύβουμε με αγάπη και οφειλόμενη ανάγκη να βιώσουμε και να καταλάβουμε περισσότερα από αυτό το γλωσσικό πλούτο της ντοπιολαλιάς και με την τη γραπτή της απόδοση, όπως πολύ ορθά επισημαίνει η συμπατριώτισσά μας Αγγελική Ράλλη, καθηγήτρια γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών η οποία προ λίγων ημερών παρουσίασε ένα σπουδαίο επιστημονικό έργο. Το «Λεξικό διαλεκτικής ποικιλίας Κυδωνιών, Μοσχονησίων και Βορειοανατολικής Λέσβου» το οποίο βραβεύτηκε από το Κέντρο Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών και κυκλοφορεί από Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών.
Πριν αποχωρήσω από το βήμα θα ήθελα να σας θυμίσω και να σας καλέσω, μετά την ολοκλήρωση της σημερινής μας εκδήλωσης να πάμε στην παρουσίαση του βιβλίου του Παναγιώτη Κουτσκουδή «Μιχάλης Λιαρούτσος. Από ώρας πρώτης έως εσχάτης» των εκδόσεων ΚΨΜ στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5, Στοά του Βιβλίου).
N.B.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ :ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ-ΚΑΡΑΦΥΛΛΗ ΕΙΡΗΝΗ ΤΑΜΙΑΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΓΙΑΣΩΤΩΝ
http://www.fsagiasou.gr/drastiriotit…/anastaselis/index.html

Περισσότερες Φωτογραφίες: